İstihare Hakkında

İstihare, sözlükte "hayır dileme, hayırlı olanı isteme" anlamına gelir. Dini terim olarak ise bir karar veya iş hakkında Allah'tan hayrını istemek için kılınan iki rekat namaz ve sonrasında okunan dua ile yapılan ibadettir.

Hz. Muhammed (s.a.v.) ashabına Kur'an'dan sure öğretir gibi istihare duasını öğretmiştir. Buhari'nin rivayet ettiği hadiste şöyle buyurur: "Sizden biri bir işi yapmaya niyetlendiğinde, farzlar dışında iki rekat namaz kılsın ve şu duayı okusun..."

İstihare namazı iki rekattır. Tercihen yatsı namazından sonra ve yatmadan önce, abdestli olarak kılınır.

Birinci rekatta: Fatiha'dan sonra Kâfirûn Suresi okunur.

İkinci rekatta: Fatiha'dan sonra İhlâs Suresi okunur.

Selam verildikten sonra istihare duası okunur. Niyet edilen mesele için aynı zamanda zihinden geçirilir.

Hz. Muhammed (s.a.v.)'in öğrettiği istihare duası şudur (Türkçesi):

"Allah'ım! Senin ilminle hayrı diliyor, kudretinle güç istiyor, bol fazlından lütuf bekliyorum. Şüphesiz sen güçlüsün, ben ise güçsüz; sen bilensin, ben ise bilemem; sen gizli kalmış olanların alimisin. Ey Rabbim! (Niyet ettiğin iş) hakkımda hayırlıysa onu bana takdir et, kolaylaştır ve bereketli kıl. Eğer hayırlı değilse onu benden, beni de ondan uzaklaştır. Hayır nerede ise onu bana takdir et ve onunla beni razı et."

İstihare sonrasında görülen rüyanın yorumu, rüyada baskın olan renge ve duyguya göre yapılır. İslami gelenekte:

• Beyaz, yeşil, sarı renkler: İşin hayırlı olduğuna ve gerçekleştirilmesinde fayda olduğuna işaret eder.
• Siyah, kırmızı, koyu renkler: İşin hayırlı olmadığına, vazgeçilmesi gerektiğine delalet eder.
• Huzur ve ferahlık duygusu: Olumlu işaret.
• Sıkıntı, korku ve daralma: Olumsuz işaret.

Renkleri net hatırlamamak, geneli açık ve aydınlık olarak görmek, çoğunlukla olumlu yorumlanır. Ancak istihare rüyası klasik rüya tabirinden farklıdır; sembolden çok genel atmosfere bakılır.

İstihare bir kez yapılabileceği gibi, kalbe netlik gelene kadar yedi defaya kadar tekrarlanabilir. Bazı rivayetlerde "üç gece üst üste yap, üçüncü gece sonunda kalbinde meylettiğin tarafa git" buyrulmuştur.

Önemli olan istihareyi yapanın tek bir rüyaya değil, sürecin sonunda kalbe gelen netliğe odaklanmasıdır.

1. İstihare yalnızca büyük kararlar için değil, doğru olduğundan emin olunmayan her iş için yapılabilir.

2. İstihare "falcılık" değildir; gelecekten haber alma değil, Allah'tan hayır dileme ibadetidir.

3. Rüya görmek istiharenin "şartı" değildir; rüya görülmeden de kalbe gelen meyil istihare cevabı sayılır.

4. Başkasından istihare yaptırmak yaygın olsa da Hz. Muhammed (s.a.v.) öğretisi kişinin kendi adına yapmasıdır.

İstihare; eş seçimi, evlilik kararı, iş veya meslek değişikliği, ev/araç alımı, taşınma, hac veya umre yolculuğu, büyük yatırımlar, evlat ile ilgili önemli kararlar (okul, eğitim) gibi karar arifelerinde yapılır. Ancak Hz. Peygamber'in (s.a.v.) öğretisinde "büyük-küçük her iş" için istihare tavsiye edilmiştir; gündelik işlerde de yapılması meşrudur.

Hayrı kesin olan ibadetler (namaz, oruç, sadaka) için istihare yapılmaz. Aynı şekilde, açıkça haram olan veya açıkça farz olan bir konuda istihare yerine doğrudan emrin gereği yapılır.

İstihare modern psikolojik bakışla "sezgisel karar bilinçli zihne taşıma" aracı olarak da değerlendirilebilir. Karar arifesinde namaz ve dua ile zihni durulttuktan sonra meselenin üzerine düşünmek, bilinçaltındaki tüm bilgilerin bir noktada toplanmasına izin verir. Rüya görülsün ya da görülmesin, bu süreç sonunda kalbe gelen meylin "içsel sezgi" olarak değerlendirilmesi makuldur.

Önemli olan istihare sonrası gelen meyli mantıkla terazide tartmaktır. İstihare karar yerine geçmez; karar süreci için manevi bir destek aracıdır. Süreç tamamlandıktan sonra kişi yine kendi sorumluluğu ile karar verir.